संस्कृति
वर्षचक्र
एउटा लिम्बु पर्व राम्ररी अभिलिखित छ, धेरै दोहोरिने एउटा पर्व लिम्बुको हुँदै होइन, र अरू चार नाम यस चरणमा पुष्टि हुन सकेनन्।
चासोक तङ्नाम
चासोक तङ्नाम प्रमुख लिम्बु पर्व हो: नयाँ बालीको अर्पण, मङ्सिरको पूर्णिमाका दिन (नोभेम्बर–डिसेम्बर) मनाइने, जसलाई सेन्चेङ्ला पनि भनिन्छ, र जसमा पहिलो बाली युमा साम्माङलाई चढाइन्छ। खदामाङले सञ्चालन गर्छन्, र या:लाङ नाच तथा च्याब्रुङ बजाइका साथ मनाइन्छ। Tribhuvan University e-library theses on Limbu ritual specialists and Limbu folklore Limbu, Ramesh Kumar 2011 Dahal, Rai, Ghimire and Acharya 2025 B
यो एउटै लिम्बु पर्व हो जसमा अनुष्ठान, सञ्चालक, देवता र ऋतु — चारै कुरा एकभन्दा बढी स्रोतबाट प्रमाणित छन्, र थरको पात्रो यहीँबाट सुरु हुनुपर्छ।
सुधार
साकेला राई पर्व हो, लिम्बुको होइन
साकेला (साकेवा) “खम्बु (राई) का मुख्य पर्वहरूमध्ये एक हो”; किरात जातिहरूमध्ये “सुनुवार र राईले यो पर्व मनाउँछन्”, जबकि “याक्खा र लिम्बुका आफ्नै योच्याङ र चासोक तङ्नाम छन्।” उभौली (वैशाख पूर्णिमा, अप्रिल–मे) र उधौली (मङ्सिर पूर्णिमा, नोभेम्बर–डिसेम्बर) पनि त्यसै गरी राई र सुनुवारका पर्व हुन्। Ninglekhu/ku heritage documentation project 2026 C
यो देखिनेभन्दा बढी महत्त्वको कुरा हो। अनलाइनमा प्रशस्त लेखनले साकेलालाई सर्व-किरात र त्यसैले लिम्बुको पनि ठान्छ, र यही मिसावट दोहोर्याउने लिम्बु थर-साइटले चुपचाप लिम्बु संस्कृति राई संस्कृतिको उपसमूह हो भन्ने दाबी गरिरहेको हुन्छ। सही लेख्नु दुवै जातिप्रति यथार्थपरक र आदरपूर्ण हुन्छ।
नभेटिएको नतिजा
चार पर्वका नाम स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन सकेनन्
याक्वा / योक्वा तङ्नाम, काक्फेक्वा तङ्नाम, बलिहाङ तोङ्नाम र सिसेक्पा तङ्नाम यस चरणमा स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन सकेनन्। “याक्वा” खदामाङले गर्ने बीउ छर्ने अनुमतिको अनुष्ठानका रूपमा मात्र पुष्टि भयो, छुट्टै नामको पर्वका रूपमा होइन। Ninglekhu/ku heritage documentation project 2026 E
किरात याक्थुङ चुम्लुङ बेलायतको आफ्नै पात्रोले सिसेक्पा तङ्नाम (ग्रीष्म), याक्वा तङ्नाम (शरद्) र चासोक तङ्नाम (बाली) लाई आफूले मनाउने पर्व भनी नाम लिन्छ — सामुदायिक प्रमाण, तर उद्धरणका रूपमा प्राप्त गरिएको होइन। Kirat Yakthung Chumlung (Nepal), and Kirat Yakthung Chumlung UK C
नोट
यस पृष्ठले किन अझै मिति प्रकाशित गर्दैन
अगस्ट २०२६ सम्म यो साइटले चासोक तङ्नामको मङ्सिर पूर्णिमाबाहेक कुनै पर्वको मिति प्रकाशित गर्दैन। माथिका चार नाम कुनै मिति छाप्नुअघि किरात याक्थुङ चुम्लुङसँग सिधै पुष्टि गर्नुपर्छ; पुष्टि नभएका नाममा बनेको पात्रो प्रकाशित गर्नु भनेको पूर्ण देखिनका लागि साइटकै मापदण्ड पन्छाउनु हो। Ninglekhu/ku heritage documentation project 2026
| दाबी | श्रेणी | स्रोत | कैफियत |
|---|---|---|---|
| चासोक तङ्नाम मङ्सिर पूर्णिमामा युमा साम्माङलाई गरिने नयाँ बालीको अर्पण हो। | B | Tribhuvan University e-library theses on Limbu ritual specialists and Limbu folklore | |
| यसलाई खदामाङले सञ्चालन गर्छन् र या:लाङ तथा च्याब्रुङका साथ मनाइन्छ। | B | Limbu 2011 | |
| साकेला, उभौली र उधौली राई तथा सुनुवारका पर्व हुन्। | C | Ninglekhu/ku heritage documentation project 2026 | |
| याक्वा, काक्फेक्वा, बलिहाङ र सिसेक्पा तङ्नाम — पर्वका नामका रूपमा। | E | Ninglekhu/ku heritage documentation project 2026 | स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि नभएको; अनुसन्धान सूचीको खुला प्रश्न २०। |
| केवाईसी बेलायतले सिसेक्पा, याक्वा र चासोक तङ्नाम मनाउँछ। | C | Kirat Yakthung Chumlung (Nepal), and Kirat Yakthung Chumlung UK |
यस पृष्ठका शब्दहरू
- Chasok Tangnamचासोक तङ्नामcāsok taṅnām
नयाँ अन्नको चाड, मङ्सिर पूर्णिमामा मनाइने: नयाँ अन्न खानुअघि युमा साम्माङलाई चढाइन्छ Ninglekhu/ku heritage documentation project 2026 C।
- Khadamangखदामाङkhadāmāṅ
छथर वर्गीकरणअनुसार धामी-पुरोहितहरूमध्येको ज्येष्ठ पुरोहित, जसले बलि दिइएका पशुका आन्द्राभुँडी केलाएर जोखना हेर्छन् Tribhuvan University e-library theses on Limbu ritual specialists and Limbu folklore B।
- Yuma Sammangयुमा साम्माङyumā sāmmāṅ
हजुरआमा देवी, लिम्बु घरायसी र सामुदायिक पूजाको केन्द्रीय देवी Ninglekhu/ku heritage documentation project 2026 C।
- Ya:lang / Yalakmaया:लाङyā:lāṅ
धान नाच: हात समातेर पङ्क्तिबद्ध नाचिने नाच, र पालाम गाइने अवसर Limbu, Ramesh Kumar 2011 B।
- Chyabrung (ke)च्याब्रुङcyābruṅ
दुई मोहडा भएको लिम्बु ढोल, काँधमा झुन्ड्याएर दुवै मोहडा बजाइने — के:लाङको बाजा Dahal, Rai, Ghimire and Acharya 2025 B।